Veel mensen genieten af en toe van een drankje of gebruiken wel eens drugs, vooral in een sociale setting of tijdens het weekend. Maar wat als dit vaker begint te gebeuren, ook op een doodgewone dinsdagavond? Je vraagt je dan misschien af: ben ik verslaafd? Dit is een vraag die veel moed vraagt om te stellen, en je bent zeker niet de enige die hierover nadenkt. Laten we samen eens kijken wat het betekent en wanneer je misschien extra goed op moet letten.

Wanneer is ‘gewoon’ gebruik geen ‘gewoon’ gebruik meer?

Het onderscheid tussen lekker ontspannen en een probleem hebben, is vaak lastig te zien. In het begin voelt het misschien alsof je alles onder controle hebt. Een wijntje bij het avondeten, een biertje na een drukke dag, of misschien iets anders om te ontspannen. Als dit alleen af en toe gebeurt, is er vaak niets aan de hand. Maar als je merkt dat je vaker naar middelen grijpt, bijvoorbeeld ook op doordeweekse dagen, kan dat een eerste signaal zijn dat er iets verandert.

Wat zijn de signalen om op te letten?

Een verslaving sluipt er vaak langzaam in, stapje voor stapje. Het is geen knop die plotseling omgaat. Er zijn verschillende signalen die erop kunnen wijzen dat je gebruik meer is geworden dan alleen af en toe:

• Vaker en meer: je hebt steeds meer nodig van een middel om hetzelfde effect te voelen, of je gebruikt vaker dan je eigenlijk van plan was.
• Controle verliezen: je neemt je voor om te minderen of te stoppen, maar het lukt je niet. Of je gebruikt langer dan je van plan was.
• Het beïnvloedt je leven: je merkt dat je minder zin hebt in dingen die je eerst leuk vond, zoals hobby’s, werk of sociale afspraken, omdat je liever gebruikt.
• Geheimzinnigheid: je probeert je gebruik verborgen te houden voor vrienden, familie of collega’s. Je voelt je schuldig of schaamt je ervoor.
• Onttrekkingsverschijnselen: als je stopt of mindert, voel je je lichamelijk of geestelijk niet goed. Denk aan trillen, zweten, angstig zijn of slecht slapen.
• Denken aan gebruik: een groot deel van je dag gaat op aan het denken over het middel, hoe je eraan komt en wanneer je het weer kunt gebruiken.

Als je op doordeweekse dagen gebruikt, is dit op zich geen direct bewijs van verslaving, maar het kan wel een teken zijn dat je de grens van ‘sociaal gebruik’ overschrijdt en dat het een gewoonte aan het worden is die je steeds moeilijker kunt doorbreken.

De menselijke kant van verslaving

Het is belangrijk om te onthouden dat verslaving geen teken van zwakte is. Het is een complexe aandoening die iedereen kan overkomen. Achter elk gebruik zit vaak een verhaal. Misschien is het een manier om met stress om te gaan, om even de zorgen te vergeten of om je minder eenzaam te voelen. Het is dapper om deze vragen bij jezelf te stellen en te erkennen dat je mogelijk hulp nodig hebt.

Wat kun je nu doen?

Het herkennen van signalen is de eerste, en vaak moeilijkste, stap. Als je je zorgen maakt over je eigen gebruik of dat van een dierbare, zijn er dingen die je kunt doen:

• Praat erover: zoek iemand die je vertrouwt, zoals een vriend, familielid of je huisarts. Praten kan veel opluchting geven en is de start van een oplossing.
• Zelfhulp: er zijn veel websites en apps die je kunnen helpen om inzicht te krijgen in je gebruik en te minderen.
• Professionele hulp: aarzel niet om contact op te nemen met je huisarts of een gespecialiseerde instelling voor verslavingszorg. Zij kunnen je helpen met advies, begeleiding of een passende behandeling. Je staat er niet alleen voor.

Het pad naar herstel begint met een eerste kleine stap. Of je nu alleen wilt minderen of helemaal wilt stoppen, er is altijd hulp beschikbaar. Weet dat je waardevol bent en dat een leven zonder de constante zorg om gebruik mogelijk is. Neem de regie over je leven weer in eigen hand. Je bent het waard.